Leek_0.jpg

Stichting Berlagehuis Usquert presenteert:

In 1950 bracht de burgemeester van Ulrum, H. Ottevanger, de naoorlogse woningnood in Groningse dorpen in de publiciteit. Hij presenteerde een plan om 1000 eengezinswoningen te bouwen, dat binnen een paar maanden werd gedragen door 30 gemeenten. Medio 1952 was de duizendste woning gereed. De meeste woningen uit dit project zijn inmiddels gesloopt, maar een gedeelte staat nog overeind.     

Heden en verleden geven aanleiding om aandacht te besteden aan deze bijzondere episode uit de economische, sociale en architectuur geschiedenis van Groningen. De “1000 woningen” waren een antwoord op een nijpende woningnood, die op het platteland van Groningen ondanks de Woningwet van 1901 niet effectief was aangepakt. Dit in tegenstelling tot de stad Groningen, die voor de oorlog op grote schaal sociale huurwoningen bouwde. De voortvarendheid en de samenwerking van de plattelandsgemeenten in 1950 is nog steeds opmerkelijk. 

De Stichting Berlagehuis Usquert zal het 1000 Woningenplan van burgemeester Ottevanger en de betekenis daarvan door verschillende activiteiten onder de aandacht brengen.

1000 Woningenplan

 Het 1000 Woningenplan uit 1950 van burgemeester Ottevanger van Ulrum verdient een monument. Terwijl de woningen zelf verre van monumentaal zijn, is het voor Groningen een mijlpaal op bouw- en volkshuisvestingsgebied geweest.


Groningen

 DUIZEND HUIZEN is een project dat een groot deel bestrijkt van het Groningse platteland en een halve eeuw van sociale en economische ontwikkelingen belicht. DUIZEND HUIZEN gaat over traag onderkende achterstanden en een historische slag in de strijd daartegen.  

Een project in vijf onderdelen

 De verwonderde blik op dit historische regionale volkshuisvestingsproject, het maatschappelijk-duurzame toekomstperspectief én de actuele leefbaarheids-, krimp- en aardbevingsproblematiek van Groningen leveren de ingrediënten voor dit project. Daarom is het uit verschillende componenten opgebouwd.

Kern hiervan is het boek "Zestien vierkante meter", geschreven door Joop Tilbusscher die hiervoor uitgebreid onderzoek heeft verricht. Daarin wordt het onderwerp compleet, in context van plaats en tijd, beschreven, geanalyseerd en in zekere zin geduid. Op basis van het boek is er ook een tentoonstelling. Daarmee wordt het verhaal van de DUIZEND HUIZEN, van de in het boek beschreven ontwikkelingen die hebben geleid tot het 1000 Woningenplan uit 1950, op exemplarische wijze getoond. Niet alleen visueel, met veel fotomateriaal, een grote blauwdruk van de (enige) bouwtekening, documenten en plattegronden, maar ook door de ruimtelijke ervaring zichtbaar en tastbaar te maken. Op de tentoonstelling zal ook de documentairefilm vertoond worden, die gaat over de mensen die in deze huizen gewoond hebben en nog wonen.

Bijzonder aan dit project is dat het niet gaat over grootse architectuur, maar over het bouwen van woningen voor arbeiders. Voor die bewoners, maar ook voor iedere andere belangstellende, is er een theatervoorstelling, een solovoorstelling geschreven en gespeeld door Alina Kiers. Deze wordt opgevoerd op verschillende locaties van de échte 1000 woningen, telkens in zo’n woning zelf.

Een onderdeel hiervan, een manier om ook de volgende generatie te betrekken bij dit fenomeen, is een scholierenopdracht. Hiervoor krijgen VMBO-ers in de regio de opdracht uit te zoeken hoe een interieur uit de eerste decennia na de oorlog eruit zag en dan zo’n interieur bij elkaar te zoeken en er de bovenverdieping van een 1000 Woningenplan-huis waarin Alina Kiers speelt, mee in te richten.

Geschiedenis, ook woningbouw- en volkshuisvestingsgeschiedenis, helpt om je eigen tijd in perspectief te kunnen zien. Maar wat is geschiedenis zonder heden en toekomst? Om deze link op een actieve manier te leggen, is een studentenprijsvraag onderdeel van het DUIZEND HUIZEN project. In samenwerking met Academie Minerva en de Academie voor Bouwkunst in Groningen worden studenten uitgedaagd hun ideeën in te brengen over de toekomst van de (resterende 300 van de) 1000 woningen. Om deze onderdelen direct met elkaar te verbinden zal de winnende inzending gepresenteerd worden op de tentoonstelling.

 Stichting Berlagehuis Usquert organiseert ook een bijbehorend symposium, waarop betrokkenen bij de regionale volkshuisvestingspraktijk, dus woningcorporaties, bestuurders op gemeentelijk, regionaal en provinciaal niveau, bewonersverenigingen en ieder ander die zich voor het onderwerp interesseert, uitgedaagd worden mee te praten en te denken over de opgaven die hier en nu aan volkshuisvesting op het platteland in het algemeen en dat van Groningen in het bijzonder, gesteld worden.